REKLAMA

Metoda PNF

Wyróżniamy IV podstawowe techniki PNF :
1) powtarzane skurcze
2) rytmiczne zapoczątkowanie ruchu (wprowadzenie)
3) zmiana kierunku ruchu na przeciwny
4) rozluźniająca


1) Powtarzane skurcze

  • jest techniką torującą
  • służy do :
    • rozwijaniu siły
    • rozwijaniu wytrzymałości mięsniowej
    • wyuczenia ruchu
  • polega na :
    • serii ruchów ( skurcze izotoniczne ) wykonywane w tym samym kierunku i przez tą samą grupę mięśniową
    • ze zwiększonym w miarę możliwości oporem
    • w przypadku gdy mięsień jest osłabiony znacznie lub nasila się spastyczność która utrudnia wykonywanie skurczów ruch poprzedza się -7 rozciągnięciem mięśni
    • można wykonywać tą technikę w określonych wycinkach wzorca nie pozwalając na skurcz w danym stawie ( silniejszy opór = skurcz izometryczny , zatrzymanie ruchu ) w ten sposób wzmacnia się słabe komponenty wzorca. Po kilkusekundowym skurczu izometrycznym , kontynuuje się ruch poprzez zmniejszanie oporu = skurcz izotoniczny , nie dopuszczając do rozluźnienia

2) Rytmiczne zapoczątkowanie ruchu

  • technika zapoczątkowująca
  • służy do :
    • wyuczenia ruchu u osób , które mają trudności z zapoczątkowaniem ruchu ( sztywność , spastyczność )
  • polega na:
    • rozluźnieniu mięśni
    • wykonaniu ruchów biernych
    • wykonaniu ruchów bierno – czynnych
    • włączenia stopniowo obciążenia skłaniając ćwiczącego do : „pchania”,”ciągnięcia”, ”trzymania”

3) Zmiana kierunku ruchu na przeciwny

  • technika która jest składową większości ruchów
  • służy do :
    • wyuczenia zmian kierunku ruchu ( przy spastyczności )
    • zwiększenia siły ( przy obniżonej sile )
    • zwiększenia wytrzymałości mięśniowej
    • przywrócenia równowagii mięśniowej
    • przywrócenia koordynacji
  • polega na :
    • skurczu antagonistów
    • skurcz agonistów ( jest silniejszy gdy poprzedzi go skurcz antagonistów )
    • zwrócenie szczególnej uwagi na :
      • 7 poprawność chwytu
      • 7 odpowiedni dobór oporu
      • 7 właściwą kolejność ruchów
  • istnieją 3 zasadnicze odmiany ( techniki ) ćwiczeń powrotnych
  • powolne zmiany kierunku ruchu
  • powolne zmiany kierunku ruchu z trzymaniem
  • rytmiczna stabilizacja

 

I ) Powolne zmiany kieruku ruchu

  • polega na :
    • następujących po sobie ruchach w obu kierunkach czyli na
    • 7 NAPRZEMIENNYCH SKURCZACH IZOTONICZNYCH agonistów i antagonistów
    • zmianę kierunku ruchu można ćwiczyć w końcu wzorca lub w dowolnie wybranym jego wycinku

II ) Powolna zmiana kierunku ruchu z trzymaniem

  • polega na :
    • wprowadzeniu dodatkowego kilkusekundowego skurczu
    • 7 IZOMETRYCZNY ANGTAGONISTÓW , poprzedzający izotoniczny skurcz agonistów
    • zmianę kierunku ruchu można ćwiczyć w końcu wzorca lub w dowolnie wybranym jego wycinku

III ) Rytmiczna stabilizacja

  • polega na :
    • niedopuszczenia do rozluźnienia
    • terapeuta zmienia układ rąk ( pcha , trzyma )
    • 7 NAPRZEMIENNYCH SKURCZACH IZOMETRYCZNYCH agonistów i antagonistów
    • zmianę kierunku ruchu można ćwiczyć w końcu wzorca lub w dowolnie wybranym jego wycinku

4) Rozluźniająca

  • stosowana gdy występuje ból , ograniczenia ruchomości ( przykurcze )
  • polega na :
    • wykorzystaniu zjawiska poizometrycznej relaksacji , stałym jej elementem jest SKURCZ IZOMETRYCZNY skróconych antagonistów
    • występują 2 odmiany tej techniki

I ) zastosowanie w przypadku ograniczenia ruchomości ( np.przykurcze antagonistów ) z równoczesnym wypadnięciem funkcji agonistów

Co robimy?

  • ruch bierny do granic możliwości
  • izometryczny skurcz antagonistów ( trzymanie )
  • rozluźnienie
  • ruch bierny

II) zstosowanie w przypadku zachowanej funkcji agonistów ( przy dostatecznej sile ) Co robimy?

  • ruch bierny do granic możliwości
  • izometryczny skurcz antagonistów ( trzymanie )
  • rozluźnienie
  • ruch czynny ( izotoniczny skurcz agonistów )
  • opracowana przez H.Kabata

PNF

  • opiera się na sumowaniu bodźców aferentnych
  • reedukacja podporządkowana jest sekwencji ruchów podobnych do ruchów wykonywanych w życiu codziennym , są to wzorce ruchów globalnych
  • metoda ta określa rónież stan pacjęta ( które mięśnie są osłabione , zakres ruchomości , czy jest to ruchomość bierna czy czynna, które komponenty wzorca są słabe )

 

  • ZASADY
  • p.w jest odwrotnością p.k
  • czynny zakres ruchu
  • rezygnacja z drobnych ruchów w poszczególnych stawach
  • opór, synergie –wzmocnienie pracy mięśni
  • chwyt i opór lokalizowane są dystalnie to obniża próg pobudliwości
  • stosowanie elemetnów torowanie : elongacja, trakcja, kompresja Elongacja – rozciągnięcie ,poprzedza wykonanie ruchu, może być stosowana również w trakcie wzorca zwiękasza siłę miśni, stosowana w:
    • niemożności wykonania ruchu
    • szybkiej męczliwości mięśni

Trakcja – polega na oddaleniu osiowym od siebie pow.stawowych, stosuje się ją na początku wzorca ruchowego lub w trakcie, zwiększa napięcie zginaczy, działa przeciwbólowo, odciążająco. Kompresja – jest to dociśnięcie pow.stawowych , stosowana na końcu wzorca, zwiększa napięcie prostowników , jej zadaniem jest stabilizacja stawów. Koncentracja – służy wzmocnieniu mięśni oraz pobudzeniu słabych ogniw

WZORCE RUCHOWE
1) wyprostny- wyprostny
2) wyprostny-zgięciowy ( w st.łokciowym )
3) zgięciowo-wyprostny (w st.łokciowym )

I. P.w

STAW RAMIENNY

STAW ŁOKCIOWY

RĘKA

-wyprost

-wyprost

-wyprost palców

-odwiedzenie

-pronacja przedramienia

-wyprost nadgarstka

-rotacja wewnętrzna

-przywiedzenie dołokciowe

Chwyt : ręka jednoimienna = dłoń pacjęta , ręka różnoimienna = powyżej st.nadgarstkowego
Chwyt wzorca powrotnego : ręka jednoimienna = pow.grzebietowa palców i nadgarstka ręka różnoimienna = powyżej st.łokciowego Ruch:zgięcie palców,nadgarstka,przywiedzenie nadgarstka dopromieniowe,suplinacja przedramienia,zgięcie,przywiedzenie,rotacja zew w st.ramiennym
Ruch powrotny: wyprost pralców, nadgarstka,przywiedzenie nadgarstka dołkociowe,pronacja przedramienia,wyprost odwiedzenie,rotacja wew.w st.ramiennym.


II. P.w
STAW RAMIENNY STAW ŁOKCIOWY RĘKA

-wyprost

-wyprost

-wyprost palców

-odwiedzenie

-pronacja przedramienia

-wyprost nadgarstka

-rotacja wewnętrzna

-przywiedzenie dołokciowe

Chwyt: ręka róznoimienna = dłoń pacjęta , ręka jednoimienna= na ramieniu
Chwyt powrotny: ręka różnoimienna = powyżej st.łokciowego ręka jednoimienna = pow.grzebietowa palców i nadgarstka
Ruch: zgięcie palców,nadgarstka,przywiedzenie nadgarstka dopromieniowe,suplinacja przedramienia,zgięcie w st.łokciowym,zgięcie,przywiedzenie,rotacja zew w st.ramiennym Ruch powrotny : wyprost pralców, nadgarstka,przywiedzenie nadgarstka dołkociowe,pronacja przedramienia,wyprost st.łokciowego,wyprost odwiedzenie,rotacja wew.w st.ramiennym.

III P.w

STAW RAMIENNY

STAW ŁOKCIOWY

RĘKA

-wyprost

-zgięcie

-wyprost palców

-odwiedzenie

-pronacja przedramienia

-wyprost nadgarstka

-rotacja wewnętrzna

-przywiedzenie dołokciowe

Chwyt: ręka róznoimienna = dłoń pacjęta , ręka jednoimienna= na ramieniu
Chwyt powrotny: ręka różnoimienna = powyżej st.łokciowego ręka jednoimienna = pow.grzebietowa palców i nadgarstka
Ruch: zgięcie palców,nadgarstka,przywiedzenie nadgarstka dopromieniowe,suplinacja przedramienia,wyprost w st.łokciowym,zgięcie,przywiedzenie,rotacja zew w st.ramiennym Ruch powrotny : wyprost pralców, nadgarstka,przywiedzenie nadgarstka dołkociowe,pronacja przedramienia,zgięcie w st.łokciowym,wyprost odwiedzenie,rotacja wew.w st.ramiennym

I P.w

STAW BIODROWY

STAW KOLANOWY

STOPA

-wyprost

-wyprost

-zgięcie palców

-odwiedzenie

-zgięcie stopy

-rotacja wewnętrzna

-pronacja stopy

Chwyt: ręka jednoimienna= pow.grzbietowa stopy , ręka różnoimienna = na guzie
piętowym
Chwyt powrotny : ręka jednoimienna = pow.podeszwowej stopy
ręka różnoimienna = powyżej st.kolanowego na udzie Ruch:wyprost palców i stopy,supinacja stopy,zgięcie,przywiedzenie,rotacja zew.w st.biodrowym
Ruch powrotny:zgięcie palców i stopy,pronacja stopy,wyprost,odwiedzenie,rotacja zew.w
st.biodrowym

II P.w

STAW BIODROWY

STAW KOLANOWY

STOPA

-wyprost

-wyprost

-zgięcie palców

-odwiedzenie

-zgięcie stopy

-rotacja wewnętrzna

-pronacja stopy

Chwyty pozostają bez zmian!!!!
Ruch:wyprost palców i stopy,supinacja stopy,zgięcie w st.kolanowym, zgięcie,przywiedzenie,rotacja zew.w st.biodrowym
Ruch powrotny:zgięcie palców i stopy,pronacja stopy,wyprost w st.kolnowym, wyprost,odwiedzenie,rotacja zew.w st.biodrowym

III P.w

STAW BIODROWY

STAW KOLANOWY

STOPA

-wyprost

-zgięcie

-zgięcie palców

-odwiedzenie

-zgięcie stopy

-rotacja wewnętrzna

-pronacja stopy

Chwyty pozostają bez zmian!!!!

Ruch:wyprost palców i stopy,supinacja stopy,wyprost w st.kolanowym, zgięcie,przywiedzenie,rotacja zew.w st.biodrowym
Ruch powrotny:zgięcie palców i stopy,pronacja stopy,zgięcie w st.kolnowym, wyprost,odwiedzenie,rotacja zew.w st.biodrowym

TUŁÓW

I wzorzec
Chwyt – ręka lewa = powierzchniach grzbietowych palców i stóp - ręka prawa = guzach piętowych
Chwyt powrotny – ręka lewa = udach , ręka prawa=pow.podeszwowa stóp

II i III wzorzec
Chwyt – ręka lewa=uda , ręka prawa= powierzchniach grzbietowych palców i stóp
Chwyt powrotny – ręka lewa = udach , ręka prawa=pow.podeszwowa stóp

Inne:
PNF- metoda torowania prioprioceptywnego
PNF to metoda kinezyterapeutyczna stosowana w celu odtworzenia utraconej funkcji mięśnia. Może być stosowana u chorych neurologicznych istotne jest aby był z nimi kontakt, gdyż terapia ta wymaga koncentracji i zaangażowania pacjenta.
Zauważono, że czynności, które wykonujemy w życiu codziennym przebiegają w płaszczyznach skośnych. Badania neurologiczne wykazały, że aby pobudzić receptory odpowiedzialne za skurcz mięśni należy :

  • prowadzić ruch w płaszczyźnie złożonej i połączyć go ze skrętem
  • użyć oporu submaksymalnego
  • wykonać elongację na początku ruchu
  • każdy ruch zakończyć krótkim napięciem izometrycznym
  • używać komend słownych - każdy ruch prowadzić z kontrolą wzroku pacjenta

Schemat ruchu jest to płaszczyzna w której prowadzony jest ruch.

  • Wyróżniamy dwa schematy:
  • z przywiedzenia do odwiedzenia
  • z odwiedzenia do przywiedzenia

Każdy schemat zawiera wzorce- jest to zespół ruchów wykonywanych w danym schemacie. Wzorce określa się ze względu na położenie kończyny i ustawienie w stawie pośrednim. Przykładowo w kończynach górnych są trzy wzorce początkowe i trzy końcowe. Wzorzec początkowy to ustawienie kończyny górnej gdy wyprostowany jest staw główny, czyli staw barkowy. Wzorzec końcowy to układ kończyny ze zgiętym stawem głównym. Dodatkowo ważny jest układ kończyny w stawie pośrednim. W przypadku kończyny górnej jest to staw łokciowy. Może on występować w dwóch położeniach w wyproście i w zgięciu.

Stąd trzy wzorce początkowe:

  • wyprost w stawie głównym i pośrednim
  • ruch do zgięcia w stawie głównym i wyprostu w stawie pośrednie
  • wyprost w stawie głównym i pośrednim- ruch do zgięcia w stawie głównym i pośrednim
  • wyprost w stawie głównym i zgięcie w pośrednim
  • ruch do zgięcia w stawie głównym i wyprostu w pośrednim


Ustawienie kończyny we wzorcu końcowym jest przeciwne do wzorca początkowego. Jednorazowo wykonujemy kilka powtórzeń, gdyż jest to duże obciążenie dla ćwiczonych mięśni i szybko ulegają one zmęczeniu . W metodzie PNF jest wiele technik, które pozwalają dostosować terapię do aktualnego stanu pacjenta i optymalnie przywrócić zaburzoną funkcje mięśni. PNF daje bardzo dobre rezultaty w usprawnianiu chorych po udarach. Wykorzystywane wzorce w terapii są składowymi ruchów czynności dnia codziennego. Przygotowują do nauki chodu, obracania się, prawidłowego chwytu.

Bibliografia :
Zembaty – Fizjoterapia
Nowotny – Podstawy fizjoterapii http://pieciek.w.interia.pl/rehabilitacja.html

Masz ciekawy materiał który mógłby być opublikowny na naszej stronie? Przeslij go do nas!

Widzisz błąd? Prosimy daj nam znać: [email protected]

Podoba Ci się nasz artykuł? Pokaż go znajomym: