REKLAMA

Fizjoterapia w rozszczepie kręgosłupa

ROZSZCZEP KRĘGOSŁUPA (Spina Biffida)

1.To niedorozwój i zaburzenie łączenia punktów kostnienia trzonów i łuków kręgów prowadzące do powstania szczeliny.
2.Jest wynikiem braku czasowej koordynacji etapów rozwoju uk.komorowego.

Obrazek - Fizjoterapia w rozszczepie kręgosłupa

Przyczyny powstania :

  • j.w przepuklinie oponowo-rdzeniowej
  • nieprawidłowości chromosomalne
  • przyjmowanie kw.walproinoweo
  • przyjmowanie leków przeciwdrgawkowych
  • hipertermia : nadużywanie solarium
  • czynniki środowiskowe

Charakterystyka :

  • Jest przyczyną wtórnego do porażenia rdzenia kręgowego upośledzenia funkcji motorycznych dzieci.
  • Pod względem częstości występowania wad wrodzonych zajmuje II miejsce po zespoleDowna
  • Dotyczy najczęściej odcinka L5-S1 ale może dotyczyć każdego odcinka
  • Charakteryzuje się występowaniem uzewnętrzniającego się worka przepuklinowego w okolicy grzbietowej ( podział ze względu na zawartość )
  • Przy umiejscowieniu przepukliny w odcinku C-Th występuje porażenie spastyczne.
  • Przy umiejscowieniu przepukliny w odcinku L-S występuje porażenie wiotkie.

Rodzaje rozsczepu :

1. Jawny rozszczep – jeśli wadzie towarzyszy niedorozwój rdzenia kręgowego i jego osłon Przez ubytek w łukach tworzy się uwypuklenie przepukliny utworzeonej z opon,rdzenia kręgowego wypełnionej płynem mózgowo-rdzeniowym .Inna nazwa to otwarty roszczep.
2. Ukryty rozszczep – jeśli wadą dotknięty jest tylko uk.kostny bez tk.nerwowej i opon. Inna nazwa to zamknięty rozszcep.( spina biffida occulata)

Najczęściej umiejscawia się w odcinku L-S. Nie stwierdza się objawów klinicznych.

Objawy :

  • skóra zabarwiona
  • owłosienie
  • uwypuklenie tk.tłuszczowej
  • torbiele

Obrazek - Fizjoterapia w rozszczepie kręgosłupa

Inny podział rozszczepu :

1) TYLNE – w których niedochodzi do zespolenia tylnej części łuków kręgów i niewytworzenia wyrostka kolczystego
2) PRZEDNIE – najczęściej w od.C-Th jest to szczelina dzieląca trzon lub kilka kręgów na równe niejednorodne części
3) CAŁKOWITE – rzadkie, obejmują zarówno łuki jak i trzony

Pod względem zawartości worka przepuklinowego wadę można podzielić na :

  • Meningocele ( spina biffida cystica) – przepuklina oponowa
  • Myelocele – przepuklina rdzeniowa
  • Meningomyelocele - przepuklina oponowo-rdzeniowa
  • Lipomeningocele – przepuklina oponowo-tłuszczowa

Obrazek - Fizjoterapia w rozszczepie kręgosłupa

1.Meningocele

  • w miejscu rozszczepu występuje tylko uwypuklenie opony ; twardej, pajęcznej
  • miejsce to pokryte jest skórą
  • rzadko występują zmiany neurologiczne

Obrazek - Fizjoterapia w rozszczepie kręgosłupaObrazek - Fizjoterapia w rozszczepie kręgosłupa

2.Myelocele

  • widoczna w postaci ciemnoczerwonej płyty rdzeniowej na poziomie skóry
  • występują ciężkie zaburzenia neurologiczne
  • występują wady wrodzone np.stopa końsko-szpotawa,dysplazja stawów biodrowych,przykurcze wyprostne,wodogłowie

3.Meningomyelocele

  • opisana w pliku przepuklina oponowo-rdzeniowa

4.Lipomeningocele

  • powierzchniowa masa tk.tłuszczowej znajduje się w dolnej części odcinka L-S
  • nie występują w niej objawy neurologiczne
  • nie występuje wodogłowie
  • występuje osłabienie funkcji jelit i pęcherza moczowego

Obraz zaburzeń może być :

  • symetryczny
  • asymetryczny
  • całkowity
  • częściowy
  • zawsze trwały

Poziomy uszkodzenia i charakterystyka dysfunkcji :

I ) Uszkodzenie rdzenia w odcinku piersiowym ( Th)

  • należy do wysokich uszkodzeń rdzenia
  • brak odruchu rdzeniowego
  • występują wiotkie kkd
  • występowanie „żabich nóg” ( odwiedzione,zrotowane na zewnątrz i zgięte w st.kolanowym i biodrowym)
  • występuje przykurcz zgięciowy w st.kolanowym
  • stopa ustawiona końsko
  • przy pozostawianiu dziecka w pozycji na wznak może dojść do zaniku mięśni i pozostałych tk.miękkich
  • utrwalenie się podeszwowego zgięcia stopy ( występuje u dzieci z całkowitym porażeniem kkd)

ZAPOBIEGANIE

  • ułożenie na brzuchu
  • gimnastyka zakresu ruchu w st.biodrowym, kolanowym
  • owijanie kkd bandażem w wyproście i odwiedzeniu

II) Uszkodzenie rdzenia w odcinku L1-L3

  • należy do wysokich uszkodzeń rdzenia
  • silne mięśnie zgincze i odwodziciele st.biodrowego, pozostałe mięśnie słabe
  • występuje przykurcz wyprostny w st.kolanowym
  • występuje stopa końska , końsko-szpotawa,koślawa
  • często występuje podwichnięcie i przemieszczenie w st.biodrowym

III) Uszkodzenie rdzenia w odcinku L4-L5

  • należy do niskich uszkodzeń rdzenia
  • silne mięśnie zginacze i przywodziciele
  • uszkodzenie to zagrożone jest wczesną dyslokacją lub późniejszym podwichnięciem
  • często występuje wada stóp końsko-szpotawa

IV) Uszkodzenia rdzenia w odcinku kości krzyżowej (S)

  • duża sprawność mięśni
  • rzadko występuje podwichnięcie biodra
  • rzadko dochodzi do przykurczów w st.biodrowych
  • występują niewielkie zaburzenia chodu
  • mniejsze ryzyko wystąpienia wodogłowia

Rehabilitacja :

Plan rehabilitacji ustalony jest w zależności od poziomu uszkodzenia rdzenia i rozległości porażeń.
Pierwsze leczenie obejmuje

  • zamknięcie rany w ciągu 72h od porodu (zapobiegamy w ten sposób infekcjom rdzenia kręgowego)
  • leczenie wodogłowia ( wszczepienie przetoki odbarczającej)
  • cewnikowanie uk.moczowego

Plan usprawniania zależny od wieku:

  • profilaktyka odleżyn, przykurczów , zniekształceń
  • bierne zabezpieczanie porażonych stawów przed zwichnięciem, uszkodzeniem
  • stabilizacja st.biodrowych
  • stymulacja rozwoju czynności ruchowych
  • pionizacja
  • nauka chodu
  • utrzymanie i doskonalenie sprawności

U dzieci z uszkodzeniem od.Th terapia polega na :

  • wzmocnieniu mięśni tułowia, obręczy barkowej i kkg
  • stosowanie ćwiczeń kształtujących utrzymanie równowagi
  • pionizacja w aparatach stabilizujących
  • ćw.bierne kkd

U dzieci z uszkodzeniem od.L i S terapia polega na :

  • wzmacnianiu mm.tułowia i kkg
  • usprawnianiu mm obslugujących stawy kkd
  • ćw.równoważne ( piłka, wałki, równoważnia)

Stosowanie metody NDT-Bobath według założeń :

  • hamowanie patologicznych odruchuów wczesnodziecięcych
  • ułatwienie fizjologicznych wzorców ruchowych
  • stymulacja rozwoju psychoruchowego

Usprawnianie :

Można rozpocząć we wczesnym przedoperacyjnym okresie zanim rana zostanie zamknięta w celu ustalenia poziomu uszkodzenia rdzenia
1) Ręczna ocena mięśni
2) Badanie zakresu ruchu
3) Badanie czucia

Usprawnianie dorastającego dziecka :

  • kontynuowanie aktywności, która poprawia pozycjonowanie i utrzymanie równowagi głowy i tułowia
  • ćwiczenia w siadzie stymulujące utrzymywanie równowagii (poprawiają kontrolę głowy i tułowia, dostaracza doświadczeń oko-ręka)
  • stosowanie odpowiednich pozycji trzymania , noszenia

Bibliografia :
Zębaty&Weiss – Fizjoterapia
Tecklin – Fizjoterapia pediatryczna
Wośko – Problemy ortopedyczno-rehabilitacyjne u dzieci z przepukliną oponowo-rdzeniową Nowotny – Zarys rehabilitacji w dysfunkcjach narządu ruchu http://www.spinabifidamoms.com/english/about.html http://www.spineuniverse.com/displayarticle.php/article234.html
Rysunki A.D.A.M

Masz ciekawy materiał który mógłby być opublikowny na naszej stronie? Przeslij go do nas!

Widzisz błąd? Prosimy daj nam znać: uwagi@fizjoterapeutom.pl

Podoba Ci się nasz artykuł? Pokaż go znajomym: