REKLAMA

Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowego

Artroskopia - czyli wziernikowanie stawu za pomocą układu optycznego połączonego lub nie z kamerą i monitorem, należy do mało inwazyjnych technik diagnostyczno-operacyjnych w chirurgii stawów. Dzięki powiększeniu obrazu diagnostyka stała się bardzo precyzyjna, co wpłynęło na rozwinięcie się specyficznych, mało inwazyjnych technik operacyjnych w różnych schorzeniach stawu kolanowego np.: meniscectomii czy plastyki więzadeł w uszkodzeniach łękotek i więzadeł.

Obrazek - Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowego    

Rodzaj zabiegów artroskopowych stawu kolanowego:

  • diagnostyczna błony maziowej kolana z biopsją lub bez,
  • z jedną meniscektomią (przyśrodkową lub boczną włączając golenie łąkotki),
  • z dwoma meniscektomiami (przyśrodkową i boczną włączając golenie łąkotki)
  • z przecięciem troczków bocznych rzepki niezależnie od metody,
  • z szyciem jednej łąkotki (przyśrodkowej lub bocznej), - z szyciem dwóch łąkotek (przyśrodkowej i bocznej),
  • z uwolnieniem operacyjnym zachyłków kolana (artroliza),
  • z usunięciem ciał wolnych (osteochondritis dissecans, fragmenty chrząstki itp.)
  • z częściową synowektomią jedno - kompartmentową (wycięcie pliki),
  • z synowektomią wielo-kompartmentową (dwa lub więcej przedziałów kolana)
  • z plastyką powierzchni chrzęstnej (golenie, chondroplastyka termiczna),
  • z plastyką chrząstki metodą mikrozłamań,
  • plastyka chrząstki za pomocą przeszczepu własnego z użyciem bloczków chrzęstno - kostnych,
  • stabilizacja osteochondritis dissecans (strzałki, śruby),
  • z plastyką dołu międzykłykciowego,
  • z wycięciem fragmentów uszkodzonych struktur (kikut WKP),
  • z usunięciem śródstawowych elementów zespalających (śruby, kołki, staplery,
  • usunięcie wyrośli kostnych,
  • plastyka więzadła krzyżowego przedniego z użyciem ścięgien mięśni zginaczy kolana autogennych 1/3 środkowej więzadła właściwego rzepki autogennego.

Obrazek - Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowego

Proces usprawniania po artroskopii :

Można go podzielić na trzy etapy , jest dostosowany indywidualnie dla każdego pacjenta, zależy od rodzaju urazu.
Etapy usprawniania
I – 0 do 3 tygodnia ochrona , bez obciążenia
II – 3 do 6 tygodnia

  • odzyskanie funkcjonalnego zakresu ruchu,
  • odzyskanie masy mięśniowej,
  • odzyskanie sprawności kończyny w zakresie codziennej lokomocji
  • wyłączenie sportu i ćwiczeń w otwartych łańcuchach kinematycznych, prowadzenie tylko w łańcuchach kinematycznych zamkniętych (lepsza stabilizacja, mniejsze ryzyko urazu, powikłań)

III – 6 do 12 tygodnia

  • powrót do pełnej sprawności operowanej kończyny (zależy od rodzaju urazu, zabiegu, około po 1-3 miesiącach od zabiegu)

Postępowanie we wczesnym okresie pooperacyjnym:

1) odpowiednie ułożenie kd operowanej

Operowana kończyna powinna być ułożona w lekkim zgięciu w stawie kolanowym oraz w uniesieniu w celu poprawy krążenia i przyśpieszenie resorpcji krwiaka. Dodatkowo można zastosować stabilizator, ortezę dla poprawy stabilizacji oraz lód
Obrazek - Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowego

2) Ćwiczenia

  • ćwiczenia bierne na szynie CPM
  • ćwiczenia czynne, których celem jest wyuczenie prawidłowej kokontrakcji.
  • wyuczenie mechanizmów ochronnych ( odciążających)
  • pierwsze ćwiczenia z obciążeniem można rozpocząć po około 3 miesiącach od zabiegu
  • ćwiczenia w zamkniętych łańcuchach kinematycznych
  • ćwiczenia czynne odcinków nie objętych unieruchomieniem
  • ćwiczenia izometryczne zwykłe : m.pośladkowy , m.czworogłowy
  • ćwiczenia synergistyczne , synkinetyczne

Najogólniej można stwierdzić, że wszelkie ćwiczenia wykonywane zwłaszcza we wczesnym okresie pooperacyjnym ukierunkowane :

  • na zwiększenie zakresu ruchów w operowanym stawie,
  • wzmocnienie siły mięśniowej
  • nie mogą wyzwalać bólu
  • po wygojeniu się rany operacyjnej bardzo korzystną formę usprawnienia operowanego stawu stanowią ćwiczenia w basenie, prowadzone pod nadzorem kinezyterapeuty.
  • dużą wartość terapeutyczną mają także ćwiczenia bloczkowe wykonywane w odciążeniu kończyny.

Etap pierwszy – ćwiczenia wstępne

I)

Obrazek - Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowego     

1. w pozycji leżąc na plecach ,zegnij stawy kolanowe do ok. 10 stopni
2. nie wykonuj ruchu w tym ćwiczeniu tylko dociskaj pięty do łóżka
3. przytrzymać 7 sekund w tej pozycji
4. powtórzyć 10x

II)
Obrazek - Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowego

1. w pozycji leżąc na plecach, z wyprostowany kd
2. powoli wyprostuj kolano i lekko unieś stopę w górę od łóżka
3. przytrzymać 7 sekund w tej pozycji
4. powtórzyć 10x
Utrudnienie :- zastosować obciążenie 0.5 kg i stopniowo zwiększać obciążenie do max. 2,5kg na przestrzeni 4 tygodni

III)
Obrazek - Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowego

1. w pozycji leżąc na brzuchu, z ręcznikiem umieszczonym pod stopą
2. powoli dociskać stopę do podłoża
3. przytrzymać 7 sekund w tej pozycji
4. powtórz 10x

IV)
Obrazek - Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowego

1. w pozycji leżąc na plecach, kd zgięte
2. ściśni pośladki , wciągnij brzuch
3. przytrzymaj 7 sekund w tej pozycji
4. powtórz 10x

V)
Obrazek - Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowego

1. w pozycji stojącej , przytrzymując się poręczy
2. unoś w górę kd , trzymaj staw kolanowy wyprostowany
3. wróć do pozycji początkowej
4. powtórz 10x
Są to ćwiczenia wykonywane w pierwszej dobie po operacji, powinny być wykonywane trzy razy dziennie.
Pionizację wykonujemy w 2 dniu.

Etap drugi – średnio zaawansowny 2 tygodnie po zabiegu

I)
Obrazek - Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowego

1. w pozycji leżąc na plecach, podłóż pod kolano zwinięty ręcznik
2. powoli wyprostuj kolano i lekko unieś stopę w górę od łóżka, ciągle zachowując kontakt z ręcznikiem
3. przytrzymać 7 sekund w tej pozycji
4. powtórzyć 10x
Utrudnienie :- zastosować obciążenie 0.5 kg i stopniowo zwiększać obciążenie do max.2,5kg na przestrzeni 4 tygodni

II)
Obrazek - Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowego    

1. w pozycji stojącej, trzymając się krzesła, stołu
2. lekko zegnij kd ok.15- 30 cm „mini przysiad nie zginaj kd do kąta 90 stopni
3. powoli powróć do pozycji wyjściowej
4. powtórz 10x

III)
Obrazek - Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowego

1. w pozycji stojącej, trzymając się krzesła, stołu, ściany
2. delikatnie zegnij kd tak aby piętą dotknąć pośladka
3. powoli powróć do pozycji wyjściowej
4. powtórz 10x

Etap trzeci - zaawansowany

I)
Obrazek - Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowego

1. w pozycji stojącej, trzymając się krzesła, stołu
2. delikatnie zegnij kd tak aby przenieść ciężar ciała na całą stopę, zdrową kd unieś w górę – przysiad na jednej nodze , nie przesadzać ze zgięciem
3. powoli powróć do pozycji wyjściowej
4. powtórz 10x

II)

Obrazek - Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowego

1. w pozycji stojącej, przygotuj stopień
2. wykonaj krok w przód operowaną kd na stopień, a następnie dostaw zdrową kd
3. powoli powróć do pozycji wyjściowej
4. powtórz 10x
Inna wersja – w pierwszej kolejności można wykonać tylko krok w przód i tył operowanej kd

III)
Obrazek - Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowego

1. w pozycji stojącej, przygotuj stopień
2. wykonaj krok w bok operowaną kd na stopień, a następnie dostaw zdrową kd
3. powoli powróć do pozycji wyjściowej
4. powtórz 10x
Inna wersja – w pierwszej kolejności można wykonać tylko krok w bok i dół operowanej kd

IV)
Obrazek - Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowego

1. w pozycji siedzącej, z kd wyprostowaną na taborecie
2. unieś kd w górę
3. przytrzymać 7 sekund w tej pozycji
4. powtórzyć 10x

V)
Obrazek - Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowego    

1. w pozycji leżącej, zegnij biodro, złap swoje udo powyżej stawu kolanowego
2. powoli wyprostuj staw kolanowy
3. przytrzymać 7 sekund w tej pozycji
4. powtórzyć 10x

VI)
Obrazek - Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowego

1. w pozycji leżącej obok framugi drzwi , oprzyj operowaną kd piętą o framugę
2. im bliżej będziesz framugi tym większe będzie rozciągnięcie, delikatnie przesuń biodra w kierunku framugi
3. przytrzymać 7 sekund w tej pozycji
4. powtórzyć 10x

VII)
Obrazek - Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowego

1. Zacznij ćwiczenia na rowerku od 10 minut dziennie
2. Zwiększaj czas ćwiczenia o 1 minutę każdego dnia.

Bezpieczny powrót do sportu wyczynowego dobierany jest indywidualnie może nastąpić po odzyskaniu pełnej sprawności stawu i kontroli mięśniowej sensomotorycznej.
Kokontrakcja polega na świadomym kontrolowaniu napięcia mięśni kolana w sposób, który zapewnia wytworzenie stabilizacji czynnej (mięśniowej) stawu i ochronę przed nadmiernym obciążeniem.
Unikać biegania do 6-8 tygodni

3) Nauka chodu o kulach
Nauka chodu w 2 dobie po zabiegu.
Schemat chodu o kulach i nauka chodu po schodach

  • • kule – operowana kd – zdrowa kd
  • • kule + operowana kd – zdrowa kd

Wchodzenie :

  • 1) Zdrowa
  • 2) Operowana

Schodzenie :
1) Operowana
2) Zdrowa
Obrazek - Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowegoObrazek - Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowego


4) Informacje dodatkowe

  • opatrunek można usunąć następnego dnia po zabiegu
  • można brać prysznic ale należy uważać aby woda nie miała kontaktu z raną, aby nie nasiąkła podczas kąpieli
  • jeśli rana nie wygoiła się nie należy brać kąpieli w wannie
  • po zabiegu możesz chodzić bez wspomagania (kule) , natomiast lekarz może doradzić używanie jednak kul łokciowych, laski, balkonika
  • można lekko obciążać operowaną kończynę
  • unikać prowadzenia samochodu przez okres do tygodnia po zabiegu
  • unikać obrotów, skrętów ciała

Obrazek - Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowego

  • unikać długich pozycji stojących, (osoby wykonywające prace w tej pozycji powinny dostosować stanowisko pracy do urazu czyli pracować w pozycji siedzącej) Dodatkowo można zastosować taping w celu polepszenia stabilizacji i propriocepcji lub zmniejszenia obrzęku.

Obrazek - Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowegoObrazek - Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowego
Obrazek - Fizjoterapia po artroskopii stawu kolanowego



Bibliografia , Ilustracje : http://www.eorthopod.com/public/patient_education/6601/arthroscopy.html http://orthoinfo.aaos.org/topic.cfm?topic=A00299 http://orthoinfo.aaos.org/topic.cfm?topic=A00300
A.D.A.M http://www.opsmart.com/e_hip_replacement_surgery_recovery.aspx http://www.pacewithlife.com/z/ctl/op/global/action/1/id/529/template/PC/navid/129

Masz ciekawy materiał który mógłby być opublikowny na naszej stronie? Przeslij go do nas!

Widzisz błąd? Prosimy daj nam znać: uwagi@fizjoterapeutom.pl

Podoba Ci się nasz artykuł? Pokaż go znajomym: