REKLAMA

Fizjoterapia w chorobie Parkinsona

Definicja :

Choroba Parkinsona to samoistna, powoli postępująca, zwyrodnieniowa choroba ośrodkowego układu nerwowego, należąca do chorób układu pozapiramidowego. Do objawów chorobowych dochodzi z powodu zmian zwyrodnieniowych komórek nerwowych w istocie czarnej , znajduje się ona w tak zwanym śródmózgowiu pnia mózgu (w rejonie mózgu nazywanym jądrami podstawy). Neurony istoty czarnej wytwarzają neurotransmiter - dopaminę.
Konsekwencją niedoboru dopaminy (ok. 70-80%) jest zaburzenie funkcji tych neuronów. Inne nazwy :
( łac. Morbus Parkinsoni) (w skrócie PD - Parkinson's Disease

Obrazek - Fizjoterapia w chorobie Parkinsona

Przyczyna :

Dotychczas nie ustalono przyczyny ,dlatego nazywamy ją samoistną,można jedynie przypuszczać, że istotną rolę odgrywają :

  • genetyczne czynniki dziedziczenie choroby Parkinsona (tylko w niewielkim odsetku przypadków)
  • neurotoksyny znajdujące się w środowisku zewnętrznym, (tlenek węgla, mangan, neuroleptyki, MPTP)
  • infekcyjne (parkinsonizm pozapalny) urazy

Objawy :

  • bradykinezja - spowolnienie i zubożenie ruchów, szczególnie trudności z wykonywaniem ruchów precyzyjnych
  • chód szurający, drobnymi kroczkami, z tendencją do unoszenia pięt
  • akinezja (trudności w rozpoczęciu ruchów)
  • sztywność mięśniowa ( zwiększone napięcie mięśniowe )
  • twarz maskowata, brak mimiki twarzy
  • drżenie spoczynkowe
  • niestabilność postawy
  • o propulsja (tendencja do padania do przodu)
  • o retropulsja (ku tyłowi)
  • o lateropulsja (w bok)
  • objawy wegetatywne (ślinotok, łojotok, napadowe pocenie się)
  • przodopochylenie tułowia brak fizjologicznych współruchów kkg podczas chodu
  • zaburzenia równowagi, związane z utratą odruchów postawnych i przemieszczeniem środka ciężkości ciała - u chorych z chorobą Parkinsona często zdarzają się upadki
  • niewyraźna, cicha mowa
  • trudności w połykaniu (rzadko)
  • spowolniony przebieg procesów psychicznych, osłabiona pamięć i zdolność przypominania
  • zmiana charakteru pisma (małe litery – mikrografiom)

Cele fizjoterapii :

Ustalając cel i strategię swoich działań fizjoterapeuta posługuje się wieloma testami. Ocenia również stadia niesprawności chorego na podstawie skali Hoehn i Yahr . Jest to pięciostopniowa skala, w której stopień pierwszy oznacza najmniejsze nasilenie objawów. Niekiedy stosuje się wartości pośrednie np. 2 i 1/2.

Stadium I niesprawności
Objawy tylko jednostronne, zwykle z minimalnym lub bez upośledzenia czynnościowego.

Stadium II niesprawności
Objawy obustronne lub osiowe, bez zaburzeń równowagi.

Stadium III niesprawności
Pierwsze objawy upośledzenia odruchów postawnych. Ujawnia się to jako niestabilność podczas odwracania się lub, kiedy chory poprzez popchnięcie zostanie wytrącony z równowagi podczas stania ze złączonymi stopami i zamkniętymi oczami. Pacjent jest nieco ograniczony funkcjonalnie w zakresie codziennych czynności, ale wykazuje pewien potencjał do pracy zawodowej zależny od rodzaju zatrudnienia. Fizycznie pacjenci są w stanie prowadzić niezależne życie, a ich niesprawność ma małe lub umiarkowane nasilenie.

Stadium IV niesprawności
W pełni rozwinięta choroba powodująca niesprawność, pacjent jest jeszcze w stanie chodzić i stać bez pomocy, ale jest to znacznie utrudnione.

Stadium V niesprawności
Przy braku pomocy przywiązanie do łóżka lub wózka inwalidzkiego.
Fizjoterapia ukierunkowana na:

  • poprawa ogólnej ruchomości
  • poprawa chodu:
  • współudział, angażowanie kkg w chodzie, balansowanie kkg
  • nauka skrętu, zawrotu poprzez chód po lini okrężnej
  • postępowanie podczas tzw.”zamarznięcia” - nagłe nieruchomienie podczas chodzenia
  • nauka padania
  • poprawa równowagi i koordynacji
  • poprawa postawy ciała
  • zmniejszenie napięcia mięśniowego np.masaż
  • ćwiczenia poprawiające mimikę twarzy
  • reedukacja wstawania i siadania
  • ćwiczenia funkcjonalne dnia codziennego
  • poprawa pracy rąk

Metody :

1) Poprawa ogólnej ruchomości – przykłady

  • - ćwiczenia z taśmą thera-band

Obrazek - Fizjoterapia w chorobie ParkinsonaObrazek - Fizjoterapia w chorobie Parkinsona

  • inne

Obrazek - Fizjoterapia w chorobie ParkinsonaObrazek - Fizjoterapia w chorobie Parkinsona

  • ćwiczenia na Terapi Master

Obrazek - Fizjoterapia w chorobie Parkinsona

  • Wszelkie ćwiczenia czynne, wspomagane, czynne z oporem które zwiększą zakres ruchomości.
  • Ćwiczenia w pozycji leżącej szczególnie zalecane rano gdy występuje największa sztywność oraz w innych pozycjach : siedzącej, stojącej.

Obrazek - Fizjoterapia w chorobie ParkinsonaObrazek - Fizjoterapia w chorobie Parkinsona

2) Reedukacja chodu

  • Wykorzystanie toru przeszkód
  • Podczas chodu zaznaczyć przesadne unoszenie stóp
  • Stawianie większych, dłuższych kroków
  • Utrzymywać odpowiednią odległość między stopami
  • Angażowanie kkg podczas chodu
  • Zastosowanie Nordic Walking

Obrazek - Fizjoterapia w chorobie Parkinsona

To połączenie marszu z techniką odpychania się od podłoża za pomocą specjalnie zaprojektowanych kijków, podobnych do tych używanych w narciarstwie biegowym

  • Ćwiczenia z pomocą Terapi – Master
  • Ćwiczenia z użyciem taśm thera-band
  • Dodać rotację tułowia
  • Zastosowanie chodu metodą PNF
  • - Postępowanie podczas „zamarznięcia”
  • przerwać próby dalszego chodu
  • przycisnąć pięty do podłoża
  • stać prosto, z uniesioną głową ale nie przechylać się do tyłu
  • patrzeć prosto przed siebie a nie w dół
  • wybrać sobie określony obiekt i iść w jego kierunku
  • uderzyć ręką w kończynę dolną np.w udo

3) Ćwiczenia równoważne i koordynacyjne - przykłady

  • Zastosowanie metody Bobach dla dorosłych oraz PNF

Obrazek - Fizjoterapia w chorobie Parkinsona

  • Unoszenie pośladków kkg splecione i zgięte do kąta 90 stopni

Obrazek - Fizjoterapia w chorobie Parkinsona

  • Przenoszenie ciężaru ciała w pozycji siedzącej z podporem na dłoni

Obrazek - Fizjoterapia w chorobie Parkinsona

  • Przenoszenie ciężaru ciała w pozycji siedzącej z uniesieniem kd i kg po przeciwnej stronie
  • - Przenoszenie ciężaru ciała w pozycji stojącej

Obrazek - Fizjoterapia w chorobie Parkinsona

  • Balansowanie na piłce

Ćwiczenia równoważne dają nam samokontrolę nad organizmem i pewność, stabilnośćpodczas poruszania się.

Ćwiczenia koordynacyjne - poprawiają zborność ruchów, co ułatwia poruszanie się.

4) Kształtowanie postawy ciała – przykłady

Obrazek - Fizjoterapia w chorobie Parkinsona

  • Stosowanie ćwiczeń ze szkoły pleców
  • Ustawienie pacjenta w poprawnej pozycji , polecenie utrzymania postawy
  • Wytrącanie z pozycji, pacjent ma się przeciwstawić
  • Ćwiczenia Brugger’a



Toczenie piłki, wałka po ścianie Obrazek - Fizjoterapia w chorobie ParkinsonaObrazek - Fizjoterapia w chorobie ParkinsonaObrazek - Fizjoterapia w chorobie ParkinsonaPółprzysiad przy ścianie
Poprawne ustawianie głowyObrazek - Fizjoterapia w chorobie ParkinsonaObrazek - Fizjoterapia w chorobie ParkinsonaĆwiczenia Bruggera

5) Reedukacja wstawania i siadania

  • -Ćwiczenia ułatwiające wstawanie

Obrazek - Fizjoterapia w chorobie Parkinsona

  • W pozycji siedzącej prawa kd lub silniejsza wysunięta do przodu nauka przenoszenia ciężaru na kd , nacisk na kolano
  • Nauka przenoszenia tułowia w przód „ huśtanie”
  • W p.w jak wyżej stąpnięcie na piętę ( palce w górę, stopa zgięta grzbietowo ) unoszenie kd i powolne opuszczanie

Ćwiczenie to można wykonywać na wałku, piłce.

Obrazek - Fizjoterapia w chorobie Parkinsona

Zły sposób wstawania

Obrazek - Fizjoterapia w chorobie Parkinsona

 

  • Reedukacja siadu

Podchodzimy do krzesła, obracamy się tyłem do krzesła, tak aby kończyną dotknąć brzegu siedziska. Jedną kończynę górną opieramy o poręcz boczną krzesła dla zapewnienia lepszej stabilności,
kończynę dolną słabszą przesuwamy w przód, tułów pochylamy do przód i zginamy silniejszą kd w kolanie.
Obrazek - Fizjoterapia w chorobie Parkinsona

Więcej ćwiczeń na http://www.emedica.pl/cwiczeniapark.php3?typ=15
Bibliografia : http://www.parkinson.net.pl/ http://www.gymball.com/sitting_posture.html http://www.emedica.pl/cwiczeniapark.php3?typ=15
http://www.epda.eu.com/patientGuide/LWP_2_10_ComplementaryTreatments.shtm http://www.parkinsonpoly.com/resources/role-of-exercise.htm http://www.stjohn.org/HealthInfoLib/swArticle.aspx?3,84421
Obrazki
A.D.A.M

Masz ciekawy materiał który mógłby być opublikowny na naszej stronie? Przeslij go do nas!

Widzisz błąd? Prosimy daj nam znać: uwagi@fizjoterapeutom.pl

Podoba Ci się nasz artykuł? Pokaż go znajomym: