REKLAMA

Ćwiczenia bierne

W ćwiczeniach tych ruchy w stawach pacjenta wykonuje kinezyterapeuta- stąd nazwa ćwiczenia bierne. Kwalifikują się do tych ćwiczeń mięśnie których siłą oceniana jest na granicy 0-1 stopnia skali.

Cel ćwiczeń biernych :

  • zamiana ruchu biernego na czynny, w mięśniach w których zmiany patologiczne przekreślają takie możliwości, ćwiczenia bierne stosuje się w celu utrzymania i podtrzymania sprawności składowych narządu ruchu tz.więzadeł, mięśni, stawu, oraz utrzymaniu odpowiednio ich długości, elastyczności i ruchomości.
  • opóźniają postęp zmian degeneracyjnych
  • zapobiegają przykurczą i zesztywnieniom stawów
  • zapobiegają obrzękom zastoinowym
  • niedopuszczenie do zrostów w stawie
  • ułatwienie krążenia krwi i chłonki
  • zapobieganie odleżyną
  • zachowanie czucia proprioceptywnego i pamięci ruchowej

Wskazania :

  • jako ćwiczenia przygotowujące kończyny do ruchu po długim unieruchomieniu
  • choroby układu krążenia
  • wczesny okres zawału mięśnia sercowego
  • porażenia i niedowłady mięśni
  • po zabiegu operacyjnym
  • porażenia i niedowłady mięśni szkieletowych
  • zwiększone napięcie spastyczne mięśni
  • nie utrwalone ograniczenia ruchomości stawu
  • zła trofika tkanek miękkich
  • potrzeba utrzymania odpowiedniej długości i elastyczności w mięśniach

Przeciwwskazania :

  • ostre stany zapalne stawów
  • stany zapalne tkanek okołostawowych
  • stany zapalne żył
  • wysoka gorączka
  • złamania ,stany pourazowe ,po złamaniach kości z niepełnym zrostem
  • stany po zwichnięciu
  • urazy skóry, mięśni, innych tkanek
  • bezpośrednio po zabiegach operacyjnych przed wyjęciem szwów.
  • występowanie bólu podczas ćwiczenia


Pozycje wyjściowe do ćwiczeń biernych:
1) W stawach kg

  • pozycja siedząca ma krześle z oparciem dla tułowia
  • przy wykonywaniu ruchów biernych w stawie ramiennym pacjent leży tak aby ramię kg.ćwiczonej znajdowało się poza brzegiem podłoża.

2) W stawach kd

  • pozycja leżąca tylko wówczas kiedy chory nie potrafi siedzieć lub gdy pozycja siedząca nie jest dla niego wskazana.

3) Tułów, głowa i szyja

  • pozycja leżąca

Inne wskazania:

  • u chorych których stan zdrowia stanowi przeciwwskazanie do opuszczania łóżka , wykonuje się ćwiczenia bierne w łóżku w pozycji półsiedzącej lub leżącej z oparciem pod głowę i tułów.
  • odcinek bliższy ćwiczonego stawu musi być ustabilizowany tak , aby ruch odbywał się tylko w tym stawie i nie był wspomagany w innych stawach.

Stabilizację otrzymuje się przez odpowiednio dobraną pozycję wyjściową lub przez zastosowanie pasów stabilizujących.

  • ćwiczenia bierne wykonuje się 1-2 razy dziennie,
  • wszystkie ruchy w ćwiczonym stawie powtarza się 20-30 razy w czasie jednego zabiegu (inne książki podają 30-50 powtórzeń w 1 serii- ilość serii na dzień 3 dla jednego ruchu)
  • wykonując ruchy w stawie trzeba odciągnąć od siebie kości tworzące staw, aby zmniejszyć nacisk i tarcie powierzchni stawowej o siebie
  • stabilizacja odpowiedniego odcinka ma zapewnić wykonywanie ruchu tylko w obrębie mobilizowanego stawu, nie przemieszczanie go na inne sąsiadujące stawy
  • ruch należy prowadzić w pełnym , biernym, fizjologicznym zakresie
  • pozycja wyjściowa pacjenta jest taka jak podczas testowania siły odpowiednich zespołów mięśniowych na stopień 0,1 wdg. Zębatego i Rosławski & Skolimowski

W związku z celem ćwiczeń oraz sposobem ich wykonywania , dzielimy ćwiczenia na

  • ćwiczenia bierne właściwe
  • ćwiczenia bierne redresyjne

Ćwiczenia bierne właściwe- ich celem jest utrzymanie pełnego zakresu ruchomości w określonych stawach i zapobieganie tworzeniu się deformacji. Służą również w zmniejszeniu zastoju żylnego oraz zachowaniu czucia proprioceptywnego i  pamięci ruchowej ( w przypadku porażeń lub niedowładów). Omawiane ćwiczenia znajdują zastosowanie przy stanach przebiegających z obniżeniem siły mięśniowej poniżej 2 w skali Lovetta.

Ćwiczenia bierne wykonuje się w pozycjach izolowanych, a odcinek bliższy wymaga dodatkowej stabilizacji.  Przeciwwskazaniem do stosowania ćwiczeń jest ostry stan zapalny stawu lub tkanek okołostawowych, także ciężki stan pacjenta i znacznie podwyższona ciepłota ciała.

Ćwiczenia bierne redresyjne- są odmianą poprzednich ćwiczeń, polegających na zastosowaniu większej siły zewnętrznej, w celu przezwyciężenia określonego oporu tkankowego. Celem tych ćwiczeń jest przywrócenie normalnego zakresu ruchomości, zniesienie ograniczeń ruchomości w stawach. Aby zapobiec złamaniu podczas wykonywania ćwiczenia obowiązuje stabilizacja odcinka bliższego i chwyt odcinka dalszego możliwie jak najbliżej stawu, w którym wykonuje się ruch (zmniejszenie ramienia siły oporu i ramienia siły obrotowej według zasady- im większej trzeba użyć siły, tym mniejsza musi być dźwignia). Przed przystąpieniem do ćwiczeń , należy przygotować tkanki ( rozluźnienie, zmniejszenie bolesności) co uzyskuje się poprzez wcześniejsze zabiegi fizykoterapeutyczne.

Ćwiczenia trwają od 20-30 minut a powtarza się je 1-2 razy dziennie.

W przerwach między ćwiczeniami (seriami) konieczne jest stosowanie pozycji profilaktycznych i korekcyjnych. Przeciwwskazania są takie same jak w ćwiczeniach biernych właściwych oraz w przypadku
znacznego odwapnienia kości i zmian morfologicznych w układzie kostnym.

Ćwiczenia bierne autoredresyjne- są to takie same ćwiczenia jak redresyjne ale ćwiczący może sam je wykonywać.

Odwiedzenie i przywodzenie w stawie biodrowym i ramiennym

Obrazek - Ćwiczenia bierne

Trójzgięcie w st.biodrowym,kolanowym i skokowym

Obrazek - Ćwiczenia bierne

Rotacja

Obrazek - Ćwiczenia bierne

Odwracanie i nawracanie stopy

Obrazek - Ćwiczenia bierne

Zgięcie i wyprost w st.ramiennym

Obrazek - Ćwiczenia bierne

Zgięcie i wyprost w st.łokciowym

Obrazek - Ćwiczenia bierne

Masz ciekawy materiał który mógłby być opublikowny na naszej stronie? Przeslij go do nas!

Widzisz błąd? Prosimy daj nam znać: uwagi@fizjoterapeutom.pl

Podoba Ci się nasz artykuł? Pokaż go znajomym: